Sieć europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia (PSZ) opublikowała kolejny raport „Trendy w PSZ: raport oceniający potencjał PSZ 2025”.

Raport, obejmujący dane 2024 r., pokazuje następujące kierunki rozwoju służb zatrudnienia w Unii Europejskiej:

1. Brak reform instytucjonalnych i wewnętrznych  (zgłoszono jedynie ograniczone zmiany statusu prawnego lub obowiązków).
2. Kluczowe trendy i wyzwania: PSZ doświadczają ograniczonych zasobów kadrowych, większej liczby spraw przy redukcji personelu. Niedopasowanie umiejętności poszukujących pracy pozostaje kluczowym problemem.
3. PSZ dostosowują usługi do potrzeb rynku pracy, a oferta jest coraz bardziej zróżnicowana digitalizacja stale się rozwija, szczególnie w zakresie rejestracji, profilowania i dopasowywania ofert pracy.
4. Cele strategiczne i zadania: Priorytety PSZ koncentrują się na zmniejszaniu bezrobocia, poprawie wyników na rynku pracy i zwiększaniu wskaźnika przejścia do zatrudnienia. Cele w stosunku do pracodawców dotyczą usprawnienia obsadzania wakatów i dopasowywania ofert pracy.
5. Umiejętności: PSZ odgrywają kluczową rolę w rozwoju umiejętności poprzez ocenę, profilowanie i dopasowywanie ofert pracy. Szkolenia są zazwyczaj realizowane przez partnerów zewnętrznych. Wykorzystanie umiejętności w systemach profilowania i dopasowywania przez PSZ stale rośnie.
6. Niedobory pracownicze: PSZ oferują pracodawcom więcej usług, usprawniając mechanizmy dopasowywania i współpracy z pracodawcami i innymi partnerami rynku pracy. Systemy informacji o rynku pracy służą do identyfikacji niedoborów.
7. Digitalizacja pozostaje kluczowym trendem, szczególnie w przypadku usług kluczowych, jak rejestracja i dopasowywanie, podczas gdy bardziej złożone usługi nadal opierają się na połączeniu usług cyfrowych i osobistych.
8. Zielona transformacja: PSZ coraz częściej realizują założenia zielonej transformacji poprzez strategie, partnerstwa i dostosowanie usług.

W 2024 r. liczba zarejestrowanych poszukujących pracy nieznacznie wzrosła (+0,7%), podczas gdy ogólne bezrobocie nieznacznie spadło. Długoterminowy trend spadkowy liczby zarejestrowanych poszukujących pracy, obserwowany od 2013 r., zatrzymał się w 2022 r. Zmieniła się również charakterystyka klientów PSZ – osoby poszukujące pracy są coraz starsze, lepiej wykształcone i częściej są to kobiety. Liczba wakatów zgłoszonych urzędów pracy spadła w 2024 r. (-11,1%) w porównaniu z 2023 r.

W 2024 r. PSZ wydatkowały 0,8% łącznego produktu krajowego brutto swoich krajów, co stanowi wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Wydatki różnią się w poszczególnych krajach, odzwierciedlając różnice w zakresie zadań PSZ, w szczególności w zakresie przeciwdziałaniu bezrobociu i wypłaty świadczeń socjalnych. Ponad połowa wydatków jest przeznaczana na świadczenia socjalne, ponad jedna czwarta na Aktywną Politykę Rynku Pracy a około jedna dziesiąta na kadrę PSZ. W dłuższej perspektywie wydatki spadają od 2010 r.

PSZ nadal aktywnie realizują zadania przewidziane we wzmocnionych Gwarancjach dla Młodzieży. Dane zebrane z 31 PSZ wskazują, że wiele z nich jest zaangażowanych w zarządzanie i koordynację programów krajowych lub regionalnych, a także w polityki wspierające integrację młodych ludzi na rynku pracy. PSZ wdrażają kluczowe etapy Gwarancji dla Młodzieży jak: działania informacyjno-edukacyjne, mapowanie, przygotowywanie i dostarczanie ofert, często we współpracy z partnerami rynku pracy. Wzrosło zaangażowanie PSZ w działania informacyjno-edukacyjne skierowane do młodzieży z grup ryzyka oraz w działania tzw. fazy przygotowawczej, zwłaszcza w zakresie profilowania wspierającego Indywidualne Plany Działań.

Około 45% PSZ oferuje krótkoterminowe szkolenia przygotowawcze, głównie w zakresie umiejętności poszukiwania pracy, kompetencji cyfrowych, umiejętności przedsiębiorczych i szkoleń językowych. W porównaniu z 2023 r. odsetek PSZ oferujących krótkoterminowe szkolenia przygotowawcze spadł, podczas gdy w obszarze szkoleń zakres umiejętności pozostaje stabilna lub wzrosła, z wyjątkiem umiejętności ekologicznych. Raport wskazuje, że głównym wyzwaniem dla młodych ludzi wchodzących na rynek pracy jest niedopasowanie edukacji do potrzeb rynku pracy. Działania wspierające młodych ludzi obejmują doradztwo zawodowe, szkolenia zawodowe, praktyki zawodowe i naukę opartą na pracy.

Zachęcamy do zaznajomienia się z raportem